دانشگاه اصفهان پژوهش های زبانشناختی قرآن 2821-0735 2 2 2013 09 23 بررسی معنا‌شناختی ترکیب «قرّة العین» و معادل‌های فارسی آن بررسی معنا‌شناختی ترکیب «قرّة العین» و معادل‌های فارسی آن 1 19 17158 EN سید محمدرضا ابن الرسول استادیار گروه زبان وادبیات عربی دانشگاه اصفهان سمیه کاظمی نجف آیادی دانشجوی دکتری زبان وادبیات عربی دانشگاه اصفهان Journal Article 2016 06 14 ‏«قرّة العین» از جمله ترکیب‌هایی است که در ادبیات عربی به ویژه در منابع دینی مانند قرآن و حدیث ‏بسیار تکرار شده است. در زبان فارسی برای این ترکیب معادل‌هایی چون «خنکی چشم»، «روشنی چشم» ‏و مانند آن در نظر گرفته شده است، ولی به نظر می‌رسد این ترجمه‌ها چندان گویای معنای مورد نظر این ‏تعبیر نیست.‏بر این اساس در‎‎این مقاله، نگارندگان در جستاری گسترده با تکیه بر کتب معتبر لغت، و استناد به ‏نمونه‌های نظم و نثر کهن عربی، و آیات و روایات و با توجه به نکات بلاغی و ویژگی‌های بافتی کلام، ‏در باره معنی و کاربرد ترکیب «قرّة العین» در زبان عربی و ترجمه درست و گویای آن به زبان فارسی به ‏بحث و بررسی پرداخته، نادرستی یا نارسایی برگردان‌های آن را به اثبات رسانده و برابر نهاده‌هایی برای ‏آن پیشنهاد کرده‌اند.‏ ‏«قرّة العین» از جمله ترکیب‌هایی است که در ادبیات عربی به ویژه در منابع دینی مانند قرآن و حدیث ‏بسیار تکرار شده است. در زبان فارسی برای این ترکیب معادل‌هایی چون «خنکی چشم»، «روشنی چشم» ‏و مانند آن در نظر گرفته شده است، ولی به نظر می‌رسد این ترجمه‌ها چندان گویای معنای مورد نظر این ‏تعبیر نیست.‏بر این اساس در‎‎این مقاله، نگارندگان در جستاری گسترده با تکیه بر کتب معتبر لغت، و استناد به ‏نمونه‌های نظم و نثر کهن عربی، و آیات و روایات و با توجه به نکات بلاغی و ویژگی‌های بافتی کلام، ‏در باره معنی و کاربرد ترکیب «قرّة العین» در زبان عربی و ترجمه درست و گویای آن به زبان فارسی به ‏بحث و بررسی پرداخته، نادرستی یا نارسایی برگردان‌های آن را به اثبات رسانده و برابر نهاده‌هایی برای ‏آن پیشنهاد کرده‌اند.‏

https://nrgs.ui.ac.ir/article_17158_4fa0b263228cd5141a2b3c8d42385eaa.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های زبانشناختی قرآن 2821-0735 2 2 2013 09 23 جستاری در تبارشناسی ماده «قرأ» در ساخت واژه «قرآن جستاری در تبارشناسی ماده «قرأ» در ساخت واژه «قرآن 21 40 17159 EN محمد جانی پور دانشجوی دکتری علوم وقرآن وحدیث دانشگاه امام صادق مهدی ایزدی دانشیار گروه علوم قران وحدیث دانشگاه امام صادق Journal Article 2016 06 14 جستجوی ریشه و نحوه ساخت برخی از واژگان غریب و کم کاربرد قرآن کریم، دغدغه‌ای است که در طول تاریخ اسلام ‏بسیاری از عالمان لغت و زبان‌شناسان را به خود مشغول داشته و باعث شده نظریه‌های متعددی در این خصوص تولید شود، ‏همانند نظریه وجود واژگان دخیل یا نظریه تشکیل شدن زبان قرآن از مخلوط زبان‌های عربی و آرامی. ‏به نظر می‌رسد از جمله دلایل وجود ابهام در رابطه با ریشه این واژگان و طرح نظریات مختلف، عدم وجود روش‌های ‏معتبر و نظام‌مند جهت جستجو و مطالعه زبان‌ها باشد. از این روی، در این مقاله تلاش شده برای پاسخگویی به این سوال ‏تاریخی در حوزه زبان‌شناسی، و همچنین معرفی روشی برای جستجوی ریشه واژگان قرآنی، با استفاده از الگوی مطالعه ‏تبارشناسی زبانی، به جستجوی ریشه واژه «قرآن» به عنوان یکی از پرکاربردترین واژگان قرآنی و در عین حال مبهم‌ترین آنها ‏پرداخته و از این رهگذر، ضرورت اتخاذ رویکرد ریشه‌شناسی در تحلیل مؤلفه‌های لغوی واژگان قرآنی را تبیین نمائیم.‏آنچه به ابهام واژه «قرآن» در پژوهش‌های امروزین افزوده، عدم تحلیل ماده «قرأ» است. به صورتی که محققان ‏در این حوزه ‏صرفاً با استناد به گزارش لغویان متأخر، به بررسی ابعاد مفهومی و غیر لغوی این واژه پرداخته‌اند، که همین امر باعث شده ‏برخی در اشتقاق‌ و حتی تلفظ‌ و مفهوم‌ واژه‌ «قرآن» اختلاف‌ نظر داشته‌ و آراء متفاوتی‌ بیان‌ کنند. در این پژوهش با مراجعه ‏به فرهنگ لغت دیگر زبان‌های آفریقایی ـ آسیایی همچون زبان‌های؛ سامی، عبری، ‏آرامی، حبشی، اکدی و سریانی، ‏کاربردهای ماده «قرأ» استخراج و چگونگی ساخت‌های مختلف آن تبیین شده است.‏ جستجوی ریشه و نحوه ساخت برخی از واژگان غریب و کم کاربرد قرآن کریم، دغدغه‌ای است که در طول تاریخ اسلام ‏بسیاری از عالمان لغت و زبان‌شناسان را به خود مشغول داشته و باعث شده نظریه‌های متعددی در این خصوص تولید شود، ‏همانند نظریه وجود واژگان دخیل یا نظریه تشکیل شدن زبان قرآن از مخلوط زبان‌های عربی و آرامی. ‏به نظر می‌رسد از جمله دلایل وجود ابهام در رابطه با ریشه این واژگان و طرح نظریات مختلف، عدم وجود روش‌های ‏معتبر و نظام‌مند جهت جستجو و مطالعه زبان‌ها باشد. از این روی، در این مقاله تلاش شده برای پاسخگویی به این سوال ‏تاریخی در حوزه زبان‌شناسی، و همچنین معرفی روشی برای جستجوی ریشه واژگان قرآنی، با استفاده از الگوی مطالعه ‏تبارشناسی زبانی، به جستجوی ریشه واژه «قرآن» به عنوان یکی از پرکاربردترین واژگان قرآنی و در عین حال مبهم‌ترین آنها ‏پرداخته و از این رهگذر، ضرورت اتخاذ رویکرد ریشه‌شناسی در تحلیل مؤلفه‌های لغوی واژگان قرآنی را تبیین نمائیم.‏آنچه به ابهام واژه «قرآن» در پژوهش‌های امروزین افزوده، عدم تحلیل ماده «قرأ» است. به صورتی که محققان ‏در این حوزه ‏صرفاً با استناد به گزارش لغویان متأخر، به بررسی ابعاد مفهومی و غیر لغوی این واژه پرداخته‌اند، که همین امر باعث شده ‏برخی در اشتقاق‌ و حتی تلفظ‌ و مفهوم‌ واژه‌ «قرآن» اختلاف‌ نظر داشته‌ و آراء متفاوتی‌ بیان‌ کنند. در این پژوهش با مراجعه ‏به فرهنگ لغت دیگر زبان‌های آفریقایی ـ آسیایی همچون زبان‌های؛ سامی، عبری، ‏آرامی، حبشی، اکدی و سریانی، ‏کاربردهای ماده «قرأ» استخراج و چگونگی ساخت‌های مختلف آن تبیین شده است.‏

https://nrgs.ui.ac.ir/article_17159_3002c1bf62abc688d37bb6c627c252c3.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های زبانشناختی قرآن 2821-0735 2 2 2013 09 23 حوزه معنایی تدبر در قرآن کریم‏ حوزه معنایی تدبر در قرآن کریم‏ 41 54 17160 EN مهدی لطفی اصفهان دانشگاه اصفهان دانشکده ادبیات و علوم انسانی گروه علوم قرآن و حدیث محمدرضا ستوده نیا دانشیار گروه علوم قران وحدیث دانشگاه اصفهان Journal Article 2016 06 14 مفهوم تدبر در شبکه معنایی قرآن با برخی از مفاهیم قرآنی پیوند خورده است که از کنار هم قرار دادن ‏این مفاهیم، حوزه معنایی تدبر در قرآن شکل می‌گیرد. این حوزه معنایی در آیات مکی شامل مفاهیم؛ ‏قول، کتاب و اولوالالباب و در آیات مدنی شامل مفاهیم؛ قلب،آیات و قرآن است. در چهار آیه‌ای که واژه‌ ‏تدبر در آنها بکار رفته، چهار طیف از مخاطبان قابل شناسایی است که عبارتند از: مشرکان، کافران، منافقان ‏و مؤمنان.از آنجا که تدبر، امری مؤمنانه است، شامل مشرکان، کافران و منافقان نمی‌شود با این حال، در ‏سه آیه، عدم تدبر آنها گوشزد شده است که به نظر می‌رسد مراد از تدبر برای این گروه، تدبر در کلیّت ‏کتاب و قول الهی با هدف دریافت پیام الهی و ایمان به کتاب و قول است.‏ تدبر در تفاصیل آیات و اتباع عملی آنها نیز نصیب مؤمنان خواهد شد که قرآن کریم بیشتر بر این مورد ‏تأکید کرده است.‏این مقاله با رویکردی معناشناختی به بررسی تک تک مفاهیم موجود در حوزه معنایی تدبر در قرآن ‏می‌پردازد و مراتب تدبر و اختلاف تعابیر بکار رفته برای آنها را مشخص خواهد کرد و در نهایت حوزه ‏معنایی تدبر را ترسیم می‌کند.‏ مفهوم تدبر در شبکه معنایی قرآن با برخی از مفاهیم قرآنی پیوند خورده است که از کنار هم قرار دادن ‏این مفاهیم، حوزه معنایی تدبر در قرآن شکل می‌گیرد. این حوزه معنایی در آیات مکی شامل مفاهیم؛ ‏قول، کتاب و اولوالالباب و در آیات مدنی شامل مفاهیم؛ قلب،آیات و قرآن است. در چهار آیه‌ای که واژه‌ ‏تدبر در آنها بکار رفته، چهار طیف از مخاطبان قابل شناسایی است که عبارتند از: مشرکان، کافران، منافقان ‏و مؤمنان.از آنجا که تدبر، امری مؤمنانه است، شامل مشرکان، کافران و منافقان نمی‌شود با این حال، در ‏سه آیه، عدم تدبر آنها گوشزد شده است که به نظر می‌رسد مراد از تدبر برای این گروه، تدبر در کلیّت ‏کتاب و قول الهی با هدف دریافت پیام الهی و ایمان به کتاب و قول است.‏ تدبر در تفاصیل آیات و اتباع عملی آنها نیز نصیب مؤمنان خواهد شد که قرآن کریم بیشتر بر این مورد ‏تأکید کرده است.‏این مقاله با رویکردی معناشناختی به بررسی تک تک مفاهیم موجود در حوزه معنایی تدبر در قرآن ‏می‌پردازد و مراتب تدبر و اختلاف تعابیر بکار رفته برای آنها را مشخص خواهد کرد و در نهایت حوزه ‏معنایی تدبر را ترسیم می‌کند.‏

https://nrgs.ui.ac.ir/article_17160_54ced2e8970e0f3edd68545dd1708325.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های زبانشناختی قرآن 2821-0735 2 2 2013 09 23 صورت بندی‌های حوزه معنایی «روابط زناشویی» در زبان عربی عصر نزول و تحلیل کاربری آن در قرآن کریم صورت بندی‌های حوزه معنایی «روابط زناشویی» در زبان عربی عصر نزول و تحلیل کاربری آن در قرآن کریم 55 70 17161 EN محمدحسن صانعی پور استادیار گروه علوم قران وحدیث دانشگاه پیام نور اصفهان محمدحسین شیرزاد دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قران وحدیث دانشگاه امام صادق محمد حسن شیرزاد دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قران وحدیث دانشگاه امام صادق Journal Article 2016 06 14 معتبرترین اطلاعات زبان شناختی نسبت به زبان عربی عصر نزول، از طریق قرآن کریم قابل دستیابی است. ‏لذا در مرحله نخست این پژوهش، مفردات قرآنی متعلق به حوزه معنایی «روابط زناشویی» گردآوری و ‏صورت بندی‌های حاکم بر آنها مورد بررسی قرار گرفت که در نهایت صورت بندیهای شش‌گانه؛ رابطه ‏مجاورتی، رابطه تماس، رابطه فراگیری، مکان انگاری زن، سخن یا کنش ناپسند و [خون] آلودگی استخراج ‏گردید. در مرحله دوم این پژوهش، با توجه به تابوشدگی و قبح معنایی حاکم بر این‌گونه واژگان، کاربری ‏قرآنی مفردات متعلق به حوزه معنایی «روابط زناشویی» محور تحلیل قرار گرفت که طبق آن به استثنای ‏برخی از آیات الاحکام که بستر تقنین و تشریع احکام فقهی بوده و به ناچار نیازمند ورود به جزئیات روابط ‏زناشویی هستند، و نیز آیاتی که دلالت بر این حوزه معنایی در دوره پیش از قرآن دارند؛ اینگونه به دست ‏آمد که در همه موارد، کاربری قرآنی همراه با حسن تعبیر و نزاهت بیانی است.‏ معتبرترین اطلاعات زبان شناختی نسبت به زبان عربی عصر نزول، از طریق قرآن کریم قابل دستیابی است. ‏لذا در مرحله نخست این پژوهش، مفردات قرآنی متعلق به حوزه معنایی «روابط زناشویی» گردآوری و ‏صورت بندی‌های حاکم بر آنها مورد بررسی قرار گرفت که در نهایت صورت بندیهای شش‌گانه؛ رابطه ‏مجاورتی، رابطه تماس، رابطه فراگیری، مکان انگاری زن، سخن یا کنش ناپسند و [خون] آلودگی استخراج ‏گردید. در مرحله دوم این پژوهش، با توجه به تابوشدگی و قبح معنایی حاکم بر این‌گونه واژگان، کاربری ‏قرآنی مفردات متعلق به حوزه معنایی «روابط زناشویی» محور تحلیل قرار گرفت که طبق آن به استثنای ‏برخی از آیات الاحکام که بستر تقنین و تشریع احکام فقهی بوده و به ناچار نیازمند ورود به جزئیات روابط ‏زناشویی هستند، و نیز آیاتی که دلالت بر این حوزه معنایی در دوره پیش از قرآن دارند؛ اینگونه به دست ‏آمد که در همه موارد، کاربری قرآنی همراه با حسن تعبیر و نزاهت بیانی است.‏

https://nrgs.ui.ac.ir/article_17161_336652aaa6a925173e7a7e71a22bd1c6.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های زبانشناختی قرآن 2821-0735 2 2 2013 09 23 نقد آرای عالمان لغت ذیل مادّه «کتب» با استناد به کاربردهای قرآنی آن نقد آرای عالمان لغت ذیل مادّه «کتب» با استناد به کاربردهای قرآنی آن 71 92 17162 EN علیرضا فخاری استادیار گروه علوم قرآن وحدیث دانشگاه علامه طباطبایی Journal Article 2016 06 14 <span style="font-family: 'B Lotus'; font-size: 12pt; mso-ansi-font-size: 10.0pt; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US;" lang="FA" dir="RTL">ظرافت و حساسیت فهمِ متون مقدس بویژه در عصری که با زمان پیداییِ آنها فاصله زیادی وجود دارد، بر همگان روشن ‏است. از آنجایی که معنای کلمات به نسبت نوع حضور آنها در متن رقم می‌خورد، توجه دقیق به معانی کاربردی واژه‌ها در ‏زمان تولید متن، ضروری است تا احیاناً معانی رایج در عصر خواننده، به متن کهن تحمیل نگردد. این امر درباره متن و ‏واژه‌های قرآن نیز صادق است. با توجه به فاصله زمانی حداقل صد و پنجاه ساله اولین فرهنگنامه عربی با عصر نزول و ‏احتمال تحولات و تطورات معنایی در این بازه زمانی و پس از آن، لزوم توجه جدی به کاربردهای قرآنی ـ در کنار آرای ‏فرهنگ‌نویسان ـ برای دستیابی به معانی دقیق کلمات، امری است غیر قابل انکار. بنابر این، کاربردهای قرآنی به عنوان ‏یک اصل و آرای اهل لغت به عنوان یک قرینه در کنار سایر قرائن لحاظ می‌گردد. این تأکید بدان جهت است که هیچ ‏استبعادی وجود ندارد که توسعه و کاهش معنایی در سده‌های بعدی واقع نشده باشد. از این رو، مادّه «کتب» به عنوان یکی ‏از مهمترین کلیدواژه‌های قرآنی و حضور چند وجهی آن در حوزه‌های مختلف، مسأله این تحقیق قرار گرفته است تا صحت ‏و سقم آرای لغویون و میزان اعتماد به آنها در بازکاوی مفاهیم قرآنی بیش از پیش آشکار گردد. ‏بررسی‌ها نشان از عدم انطباق معنای گزارش شده از سوی فرهنگ‌نویسان با کاربردهای قرآنی، غفلت از توجه به معنای این ‏ماده حَسَب مسندالیه و نیز بی‌توجهی به معنی ضمنی و نسبی در مقابل معنای اولیه و اصلی دارد. این امر، اعتماد صرف به ‏قول لغوی و حجیت آن را محل تردید و مورد مناقشه قرار می‌دهد <span style="font-family: 'B Lotus'; font-size: 12pt; mso-ansi-font-size: 10.0pt; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US;" lang="FA" dir="RTL">ظرافت و حساسیت فهمِ متون مقدس بویژه در عصری که با زمان پیداییِ آنها فاصله زیادی وجود دارد، بر همگان روشن ‏است. از آنجایی که معنای کلمات به نسبت نوع حضور آنها در متن رقم می‌خورد، توجه دقیق به معانی کاربردی واژه‌ها در ‏زمان تولید متن، ضروری است تا احیاناً معانی رایج در عصر خواننده، به متن کهن تحمیل نگردد. این امر درباره متن و ‏واژه‌های قرآن نیز صادق است. با توجه به فاصله زمانی حداقل صد و پنجاه ساله اولین فرهنگنامه عربی با عصر نزول و ‏احتمال تحولات و تطورات معنایی در این بازه زمانی و پس از آن، لزوم توجه جدی به کاربردهای قرآنی ـ در کنار آرای ‏فرهنگ‌نویسان ـ برای دستیابی به معانی دقیق کلمات، امری است غیر قابل انکار. بنابر این، کاربردهای قرآنی به عنوان ‏یک اصل و آرای اهل لغت به عنوان یک قرینه در کنار سایر قرائن لحاظ می‌گردد. این تأکید بدان جهت است که هیچ ‏استبعادی وجود ندارد که توسعه و کاهش معنایی در سده‌های بعدی واقع نشده باشد. از این رو، مادّه «کتب» به عنوان یکی ‏از مهمترین کلیدواژه‌های قرآنی و حضور چند وجهی آن در حوزه‌های مختلف، مسأله این تحقیق قرار گرفته است تا صحت ‏و سقم آرای لغویون و میزان اعتماد به آنها در بازکاوی مفاهیم قرآنی بیش از پیش آشکار گردد. ‏بررسی‌ها نشان از عدم انطباق معنای گزارش شده از سوی فرهنگ‌نویسان با کاربردهای قرآنی، غفلت از توجه به معنای این ‏ماده حَسَب مسندالیه و نیز بی‌توجهی به معنی ضمنی و نسبی در مقابل معنای اولیه و اصلی دارد. این امر، اعتماد صرف به ‏قول لغوی و حجیت آن را محل تردید و مورد مناقشه قرار می‌دهد

https://nrgs.ui.ac.ir/article_17162_b3b929b2d0cdd86deb7e0dd93c619a9c.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های زبانشناختی قرآن 2821-0735 2 2 2013 09 23 نقش روایات امامیه در معادل‌گزینی مفردات قرآنی و بازتاب آن در نقد ترجمه‌های معاصر قرآن کریم نقش روایات امامیه در معادل‌گزینی مفردات قرآنی و بازتاب آن در نقد ترجمه‌های معاصر قرآن کریم 93 118 17163 EN سید محمد رضا میرسید دانشیار گروه علوم قران وحدیث دانشگاه اصفهان محمدرضا حاج اسماعیلی دانشجوی دکتری علوم قران وحدیث دانشگاه اصفهان Journal Article 2016 06 14 در چند دهه اخیر در سایه انتشار شمار قابل توجهی از ترجمه‌های فارسی قرآن کریم، مقوله «نقد ترجمه‌های ‏قرآن» نیز به عنوان حوزه‌ای نوپا در پژوهش‌های علوم قرآنی شناخته ‌شده که انتشار شمار فزاینده این دسته از ‏آثار در قالب مقالات، کتب و پایان نامه‌های دانشگاهی خود گواهی گویا بر این مدعاست. بررسی این آثار مبیّن ‏این واقعیت است که بخش قابل توجهی از آنها متأثر از یافته‌های نوین دانش زبان شناسی به موضوعاتی چون ‏نقد نحوی، صرفی، واژگان، بلاغی، سبکی و گفتمانی اختصاص یافته است که در جای خود اهمیت و ارزش ‏انکارناپذیر دارد. ‏این مقاله بر آن است تا ضمن نقد برخی از معانی مندرج در کتب فرهنگ لغت، با رجوع به روایات تفسیری، به ‏ارائه رویکردی پیشنهادی در خصوص معادل گزینی برخی از واژه‌های قرآنی برآید و در نهایت ترجمه‌های ارائه ‏شده از برخی واژگان قرآنی را مورد نقد و بررسی قرار دهد.‏پر واضح است که در کنار پرداختن به این دسته از روایات، رجوع به فرهنگ‌های لغت عمومی و اختصاصی با ‏هدف به تصویر کشیدن نسبت و جایگاه این دسته از روایات با فرهنگ‌های موجود اجتناب ناپذیر می‌نماید. به ‏باور نویسندگان، این رویکرد پیشنهادی می‌تواند به عنوان رویکردی جدید در ترجمه و تفسیر آیات قرآن ‏راه‌گشا باشد.‏ در چند دهه اخیر در سایه انتشار شمار قابل توجهی از ترجمه‌های فارسی قرآن کریم، مقوله «نقد ترجمه‌های ‏قرآن» نیز به عنوان حوزه‌ای نوپا در پژوهش‌های علوم قرآنی شناخته ‌شده که انتشار شمار فزاینده این دسته از ‏آثار در قالب مقالات، کتب و پایان نامه‌های دانشگاهی خود گواهی گویا بر این مدعاست. بررسی این آثار مبیّن ‏این واقعیت است که بخش قابل توجهی از آنها متأثر از یافته‌های نوین دانش زبان شناسی به موضوعاتی چون ‏نقد نحوی، صرفی، واژگان، بلاغی، سبکی و گفتمانی اختصاص یافته است که در جای خود اهمیت و ارزش ‏انکارناپذیر دارد. ‏این مقاله بر آن است تا ضمن نقد برخی از معانی مندرج در کتب فرهنگ لغت، با رجوع به روایات تفسیری، به ‏ارائه رویکردی پیشنهادی در خصوص معادل گزینی برخی از واژه‌های قرآنی برآید و در نهایت ترجمه‌های ارائه ‏شده از برخی واژگان قرآنی را مورد نقد و بررسی قرار دهد.‏پر واضح است که در کنار پرداختن به این دسته از روایات، رجوع به فرهنگ‌های لغت عمومی و اختصاصی با ‏هدف به تصویر کشیدن نسبت و جایگاه این دسته از روایات با فرهنگ‌های موجود اجتناب ناپذیر می‌نماید. به ‏باور نویسندگان، این رویکرد پیشنهادی می‌تواند به عنوان رویکردی جدید در ترجمه و تفسیر آیات قرآن ‏راه‌گشا باشد.‏

https://nrgs.ui.ac.ir/article_17163_8f2987e26979679172e2343fa88f3569.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های زبانشناختی قرآن 2821-0735 2 2 2013 09 23 نگرشی به نظام چند معنایی در قرآن کریم نگرشی به نظام چند معنایی در قرآن کریم 119 137 17164 EN احمد نهیرات استادیار گروه علوم قران وحدیث دانشگاه کردستان عباد محمدیان دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک Journal Article 2016 06 14 از مباحث مهم زبان‌شناسی در زمینه معناشناسی، اصطلاح «چند معنایی» است که از گذشته تا به امروز، یکی از مباحث ‏مهم زبان‌شناسی بوده است. در این جستار، پدیده‌ چند معنایی از جهت دلالت‌های یک واژه بر معناهای مختلف به ‏کنکاش گذاشته شده است. از ویژگی‌های زیباشناختی پدیده‌ چند معنایی در قرآن کریم، دلالت یک واژه بر چندین ‏معنا، در عین همخوانی هر یک از معانی ذکر شده با بافت کلی آیه است. این پدیده حتی در واژه‌های چند معنا که در ‏زمینه‌ اضداد می‌باشند، نیز صادق است.‏چگونگی پردازش مفسران به این پدیده و تأثیرپذیری مترجمان از آن‌ها در این خصوص با رعایت همخوانی ‏مفاهیم برداشتی در تفسیر و ترجمه‌های آن در این پژوهش مورد بررسی قرار می‌گیرد. این شیوه بررسی، علاوه بر ‏کشف جنبه‌ای دیگر از اعجاز قرآن، می‌تواند از بروز اشکالاتی در ترجمه جلوگیری نماید.‏ از مباحث مهم زبان‌شناسی در زمینه معناشناسی، اصطلاح «چند معنایی» است که از گذشته تا به امروز، یکی از مباحث ‏مهم زبان‌شناسی بوده است. در این جستار، پدیده‌ چند معنایی از جهت دلالت‌های یک واژه بر معناهای مختلف به ‏کنکاش گذاشته شده است. از ویژگی‌های زیباشناختی پدیده‌ چند معنایی در قرآن کریم، دلالت یک واژه بر چندین ‏معنا، در عین همخوانی هر یک از معانی ذکر شده با بافت کلی آیه است. این پدیده حتی در واژه‌های چند معنا که در ‏زمینه‌ اضداد می‌باشند، نیز صادق است.‏چگونگی پردازش مفسران به این پدیده و تأثیرپذیری مترجمان از آن‌ها در این خصوص با رعایت همخوانی ‏مفاهیم برداشتی در تفسیر و ترجمه‌های آن در این پژوهش مورد بررسی قرار می‌گیرد. این شیوه بررسی، علاوه بر ‏کشف جنبه‌ای دیگر از اعجاز قرآن، می‌تواند از بروز اشکالاتی در ترجمه جلوگیری نماید.‏

https://nrgs.ui.ac.ir/article_17164_421976b381857c9c8b707e32339ad268.pdf