University of Isfahan Linguistic Research in the Holy Quran 2821-0735 15 3 2026 09 23 The Rhetorical Structure of the Holy Qur'an: A Study of Surahs Al-Baqarah, Al-Nahl, Al-Naml, Al-Ankabut, and Al-Fil بررسی ساختار ریتوریکایی قرآن کریم (بر اساس سور مبارکۀ بقره، نحل، نمل، عنکبوت و فیل) 109 128 30640 10.22108/nrgs.2026.142596.1990 EN Sakineh Abbasi Assistant Professor of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan. Iran Mohammadamir Mashhadi Professor of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan. Iran Journal Article 2024 08 31 The core structure of religious education is oppositional in nature, involving the confrontation between good and bad, and between good and evil. On the other hand, the means of transmitting religion inevitably require a combination of direct and indirect expression, and the most effective model for such transmission is speech. In this framework, one party is the addresser (speaker), and the other is the addressee (audience), with the speech text serving as the link between them. In religious discourse, as found in scriptural traditions, followers are invited to perform good actions and refrain from bad ones, which are conveyed through sub-narratives and allegories with multiple purposes, delivering the message indirectly. The findings show that in the speech pattern (ranging from zero to eight structural parts), the beginning and end of the speech emphasize its thematic core. The addressees appear either directly in the second-person singular and plural forms, or indirectly, referring to the Prophet (PBUH), specific tribes, followers of other religions, or previous prophets, who are addressed from opposing perspectives. Furthermore, in explaining and persuading the audience, parables and relevant portions of prophetic narratives—appropriate to the context and situation—are employed. The message of these surahs extends beyond the immediate topic of discussion. Rather, through a powerful thematic unity, they establish guidance in contrast to misguidance. The audience of the revealed messages is also trans-temporal and trans-spatial, and can be considered a macro-audience. ذات ساختار تربیت دینی تقابلی است؛ تقابل نیکی و بدی و خیر و شر. از سوی دیگر، ابزار انتقال دین لامحاله نیازمند ترکیب بیان مستقیم و غیرمستقیم است و بهترین الگو برای چنین انتقالی خطابه است. در این شیوه، یکی خطاب­گر است و یکی خطاب‌گیرنده (مخاطب) و متن خطابه عامل پیوند طرفین است. در خطابۀ دینی که در تمدن­های نوین بشری، مبتنی بر کتاب آسمانی دیده ­می­شود، از گروندگان دین دعوت ­می­شود کاری را انجام­دهند (نیکی) یا عملی را ترک کنند (بدی). در پژوهش حاضر، سوره­های قرآنی که نام حشرات یا حیوانات دارند، از نظر ساختار خطابه­ای بررسی شده‌اند. برای این ­منظور، پس از بررسی ساختار روایی هر کدام، نشانه­ها و گفتمان سوره­ها بررسی ­شده­اند. حاصل کار نشان‌ می‌دهد در الگوی صفر تا هشت‌بخشی خطابه­ها، آغاز و پایان خطابه محور موضوعی آن را تأیید می‌کند؛ مخاطبان به صورت مستقیم، دوم شخص مفرد و جمع یا به صورت غیرمستقیم پیامبر (ص)، برخی قبایل یا پیروان ادیان یا پیامبران پیشین هستند که در دو قطب تقابلی مورد خطاب قرار می­گیرند. الگوی بزرگ این خطابه­ها بافتی کهکشانی دارد؛ به ‌این‌ معنا ‌که برای تفهیم موضوع به مخاطب، بخش­های مستقل خطابه آورده ­شده‌اند و به مقتضای بحث و حال مخاطب، بخش‌هایی از قصص پیامبران پیشین بیان می‌شوند، نه کل سرگذشت ایشان. نیز در تبیین و اقناع مخاطبان، از تمثیل و بخش­هایی از قصص پیامبران پیشین که مقتضای حال و مقام است، بهره ‌برده ­شده­ است. پیام سوره­ها فراتر از موضوع بحث است، اما در یک وحدت موضوعی بسیار قدرتمند، هدایت و مقابل آن، گمراهی، را اثبات­ می‌کنند. مخاطبان پیام­های وحی نیز فرازمانی و فرامکانی هستند و می­توان آنها را کلان-مخاطب خواند. https://nrgs.ui.ac.ir/article_30640_85a4d15544fdecf340ff5342972b0ff7.pdf