بازشناسی مفهوم «کظم» در سیاق آیات قرآن کریم
1. بازشناسی مفهوم «کظم» در سیاق آیات قرآن کریم

ابوالفضل خوش منش؛ فرهاد احمدی آشتیانی؛ محمدحسن حیدری

دوره 9، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، ، صفحه 15-32

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2019.114597.1371

چکیده
  در کتاب‌های لغت سه معنای محوری «فروخوردن خشم یا اندوه»، «امساک و جمع‌کردن» و «ضبط و حبس کردن در باطن برای آشکارنشدن» برای مادة «کظم» ارائه شده است؛ به‌صورتی که معانی تمام استعمالات ...  بیشتر
تقابل‌های معنایی حق در قرآن براساس معناشناسی ساختگرا
2. تقابل‌های معنایی حق در قرآن براساس معناشناسی ساختگرا

علی فتحی؛ محسن قاسم پور؛ راضیه سادات سید خراسانی

دوره 8، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، ، صفحه 175-190

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2019.117172.1419

چکیده
  یکی از ویژگی‌های برجسته و طبیعی موجود در یک زبان، تقابل معنایی است که معناشناسی نوین ساختگرا آن را بالنده کرد. تقابل معنایی، یکی از انواع روابط مفهومی در سطح واژه است که با استفاده از آن و سایر روابط مفهومی، ...  بیشتر
معناشناسی نفس در قرآن کریم با تأکید بر روابط همنشینی و جانشینی
3. معناشناسی نفس در قرآن کریم با تأکید بر روابط همنشینی و جانشینی

عاطفه زرسازان

دوره 7، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1397، ، صفحه 51-66

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2019.109925.1227

چکیده
  نفس از واژه‌های کلیدی در حوزة انسان‌شناسی است؛ ازاین‌رو، از دیرباز مکاتب کلامی، عرفانی، تفسیری و روایی به آن توجه کرده‌اند. این پژوهش با استفاده از روش معناشناسی، مفهوم نفس از دیدگاه قرآن کریم را تبیین ...  بیشتر
«معناشناسی» واژۀ طوبی با تکیه بر محور هم‌نشینی و جانشینی
4. «معناشناسی» واژۀ طوبی با تکیه بر محور هم‌نشینی و جانشینی

زهره اخوان مقدم؛ فاطمه حاجی ابوالقاسم دولابی

دوره 7، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1397، ، صفحه 67-84

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2018.102138.1051

چکیده
  در قرآن کریم واژۀ «طوبی» تنها یک‌بار در سیاق پاداش به مؤمنان در آیۀ 29 سورۀ رعد به کار رفته است. با وجود این، از عصر نزول قرآن تا زمان معاصر، بحثی دقیق و ساختارشناسانه از این لغت ارائه نشده است و ثمرۀ ...  بیشتر
معناشناسی واژۀ «وجه» در قرآن
5. معناشناسی واژۀ «وجه» در قرآن

سمیه عمادی اندانی؛ محمدرضا حاجی اسماعیلی

دوره 6، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 45-66

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2018.85580.0

چکیده
  معناشناسی واژگان قرآن از روش‌های نوین پژوهش در قرآن کریم است. در این نگرش، پس از انتخاب کلمات کلیدی قرآن، حوزه‌های معناشناسی هر واژه به همراه ارتباط سیستمی میان آن‌ها، بررسی و برخی لایه‌های معنایی ...  بیشتر
بررسی معناشناختی کاربرد مفهوم «رزق» در قرآن کریم
6. بررسی معناشناختی کاربرد مفهوم «رزق» در قرآن کریم

اصغر هادوی؛ محمدعلی خوانین زاده؛ روشن دهقانی

دوره 6، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 103-118

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2017.85878

چکیده
  یکی از مفاهیم پرکاربرد در قرآن کریم مفهوم «رزق» است. رزق در برخی اوصاف خدا ازجمله «الرزّاق» تجلی می‌یابد و با برخی مفاهیم اساسی در نظام معنایی قرآن کریم پیوند دارد. در این نوشتار سعی شده است ...  بیشتر
بررسی زبان‌شناختی تشابه‌ها و تفاوت‌های صرفی و نحوی و لغوی گفت‌وگوهای پیامبران در سورۀ اعراف
7. بررسی زبان‌شناختی تشابه‌ها و تفاوت‌های صرفی و نحوی و لغوی گفت‌وگوهای پیامبران در سورۀ اعراف

حسین مهتدی

دوره 6، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 189-206

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2017.21530

چکیده
  با پژوهشی در قرآن کریم درمی‌یابیم که بیشترین آیاتِ مربوط به گفت‌وگو در سورۀ اعراف به‌کار رفته است. گاه گفت‌و‌گو میان پیامبران و قومشان، گاه میان خدای متعال و پیامبران و یا میان خدای متعال و بنی‌آدم ...  بیشتر
روش‌شناسی تفسیر واژگانی اهل بیت با محوریت روایات تفسیری اصول الکافی
8. روش‌شناسی تفسیر واژگانی اهل بیت با محوریت روایات تفسیری اصول الکافی

علی راد؛ مهدی خوشدونی

دوره 6، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 87-108

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2017.21525

چکیده
  روایات تفسیری مهم‌ترین منبع فهم اهل البیت (ع) از قرآن کریم است. اهل بیت (ع) مفسر واقعی کلام وحی هستند و در فهم قرآنی جایگاه ویژه‌ای دارند (مطلع). در این پژوهش با بررسی روایات واژه‌محور در تفسیر قرآن یا همان ...  بیشتر
تحلیل لایه‌های معنایی- اخلاقی محبت در قرآن کریم با توجه به سیاق
9. تحلیل لایه‌های معنایی- اخلاقی محبت در قرآن کریم با توجه به سیاق

سمیه عمادی اندانی؛ اعظم پرچم

دوره 5، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 59-80

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2016.21126

چکیده
  واژۀ «محبت» یکی از کلیدی­ترین واژه­های اخلاقی قرآن کریم است. در این مقاله کوشش شده است لایه­های معنایی محبت با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و بر اساس کارکرد انواع سیاق مشخص شود و به این پرسش ...  بیشتر
معناشناسی «بین» در قرآن براساس روابط جانشینی و همنشینی
10. معناشناسی «بین» در قرآن براساس روابط جانشینی و همنشینی

فاطمه گلی ملک‌آبادی؛ محمد ، خاقانی؛ رضا شکرانی ،

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 59-76

چکیده
  چکیده معناشناسی «بین» در قرآن بر اساس روابط همنشینی و جانشینی معناشناسی واژگان قرآن از مهمترین ضرورت ها و رسالتی بر دوش پژوهشگران زبان عربی است، که برای درک و فهم قرآن، لازم و ضروری است، گرچه خرد ...  بیشتر
معناشناسی واژه کتاب در قرآن بر پایه روابط همنشینی
11. معناشناسی واژه کتاب در قرآن بر پایه روابط همنشینی

مهدی لطفی؛ سمانه میرسعیدی

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 137-158

چکیده
  واژه «کتاب»، یکی از مفاهیم اساسی قرآن‌ است که از دیرباز مورد توجه قرآن‌پژوهان بوده‌است. این واژه 231 مرتبه در قرآن ذکر‌شده و در هم‌نشینی با واژه‌های کلیدی همچون قرآن، حق، امام و حکمت قرار‌گرفته‌است. ...  بیشتر
متناسب‌سازی نظریه «مربع معناشناسی» در قرآن‌کریم
12. متناسب‌سازی نظریه «مربع معناشناسی» در قرآن‌کریم

ابراهیم اناری بزچلوئی؛ زهرا شیخ حسینی

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 121-136

چکیده
  معارف اسلامی همواره بر بهره‌گیری از همه سطوح و لایه‌های معنایی قرآن‌کریم، تأکید دارد؛ بنابراین، جامعیت و چند لایه‌بودن قرآن‌کریم، مستلزم علمی‌است که بتواند به کنه و جان این کتاب پی ببرد. در هر دوره ...  بیشتر
تحلیل و نقد معنای واژه «أنّی» در ترجمه‌های فارسی قرآن (با تأکید بر نقش سیاق در ترجمه)
13. تحلیل و نقد معنای واژه «أنّی» در ترجمه‌های فارسی قرآن (با تأکید بر نقش سیاق در ترجمه)

محمد مولوی؛ عبدالله غلامی؛ مرضیه مهری ثابت

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 17-36

چکیده
  ترجمه برخی از واژه‌ها و عبارت‌های قرآنی با دشواری‌هایی روبروست و معنای آن‌ها را نمی‌توان با مراجعه به کتب لغت و یا استعمالات قرآنی فهمید، از این روی باید از بافت و سیاق(اعم از سیاق کلمه، آیه، آیات، ...  بیشتر
معناشناسی اتهام جنون به پیامبر(ص) با تکیه بر پاسخ‌های قرآن به این اتهام
14. معناشناسی اتهام جنون به پیامبر(ص) با تکیه بر پاسخ‌های قرآن به این اتهام

خلیل پروینی؛ هادی زینی ملک آباد؛ نصرت نیلساز؛ ولی الله حسومی

دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 77-92

چکیده
  آیات قرآن به‌روشنی بیانگر آن هستند که مشرکان صدر اسلام، هنگام نزول قرآن‌کریم و به تناسب زمان، مکان و شرایط، در برابر قرآن و پیامبر(ص)، عکس‌العمل‌های مختلفی از خود نشان می‌دادند که بخشی مهمی از آن‌ها ...  بیشتر
نگرشی به نظام چند معنایی در قرآن کریم
15. نگرشی به نظام چند معنایی در قرآن کریم

احمد نهیرات؛ عباد محمدیان

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1392، ، صفحه 119-137

چکیده
  از مباحث مهم زبان‌شناسی در زمینه معناشناسی، اصطلاح «چند معنایی» است که از گذشته تا به امروز، یکی از مباحث ‏مهم زبان‌شناسی بوده است. در این جستار، پدیده‌ چند معنایی از جهت دلالت‌های یک واژه بر ...  بیشتر
حوزه معنایی تدبر در قرآن کریم‏
16. حوزه معنایی تدبر در قرآن کریم‏

مهدی لطفی؛ محمدرضا ستوده نیا

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1392، ، صفحه 41-54

چکیده
  مفهوم تدبر در شبکه معنایی قرآن با برخی از مفاهیم قرآنی پیوند خورده است که از کنار هم قرار دادن ‏این مفاهیم، حوزه معنایی تدبر در قرآن شکل می‌گیرد. این حوزه معنایی در آیات مکی شامل مفاهیم؛ ‏قول، کتاب ...  بیشتر
پیشنهاد الگویی بر متناسب سازی روش های معناشناسی در مطالعات قرآنی
17. پیشنهاد الگویی بر متناسب سازی روش های معناشناسی در مطالعات قرآنی

اعظم السادات حسینی؛ مهدی مطیع

دوره 2، شماره 1 ، بهار و تابستان 1392، ، صفحه 83-108

چکیده
  قرآن کریم متنی چندلایه و سرشار از پیچیدگی های زبانی معنایی است . یکی از سطوح این کتاب نیز لایه الفاظ است. بررسی تاریخ علوم قرآنی، بیانگر تلاش های گسترده بشر به منظور کشف معانی الفاظ و ارتباط آن ها با یکدیگر ...  بیشتر
معناشناسی تطبیقی واژه علقه در قرآن و طب
18. معناشناسی تطبیقی واژه علقه در قرآن و طب

سید ابوالفضل سجادی؛ مهدی آشناور

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1391، ، صفحه 95-110

چکیده
  قرآن کریم «تبیاناً لکلِّ شئ» است و به همه علوم و فنون به شکل موجز و مختصر اشاره نموده است. یکی از مباحثی مهمی که در این کتاب آسمانی وجود دارد، مباحث مربوط به علم جنین شناسی است که قرآن کریم با ظرافت ...  بیشتر