گسست یا پیوست میان خدا و انسان، معناشناسی متن‌های «قرب» در قرآنی کریم
1. گسست یا پیوست میان خدا و انسان، معناشناسی متن‌های «قرب» در قرآنی کریم

فاطمه قربانی لاکتراشانی؛ زینب السادات حسینی

دوره 9، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، ، صفحه 177-194

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2020.125352.1586

چکیده
  قرب از موضوعات مطرح در رابطۀ میان انسان و خداوند است. قرآن در آیات متعدد، با تکیه بر اصل قرب مستمر خداوند به انسان، تصور هر نوع فاصله را از این رابطه منتفی می‌داند. برای وجود تفاوت‌ها و گاه شباهت‌های ...  بیشتر
تحلیل روابط بینامتنی علم الهی در قرآن کریم و صحیفۀ سجادیه
2. تحلیل روابط بینامتنی علم الهی در قرآن کریم و صحیفۀ سجادیه

صالح سعیدی ابواسحقی؛ سعید عباسی نیا؛ هادی رزاقی

دوره 9، شماره 1 ، بهار و تابستان 1399، ، صفحه 119-136

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2020.121827.1512

چکیده
  یکی از رویکردهای مهمی که نگرش نوینی را در افق مطالعات علوم انسانی و دینی فراهم آورده، پژوهش‌های بینامتنی است. بازآفرینی متون، حاصل رویکرد ادبی - زبانی به متن غایب و متن حاضر است. این نوع نگرش، متونی را ...  بیشتر
بررسی نسبت انسان و عالم هستی براساس روابط جانشینی در زبان نمادین قرآن
3. بررسی نسبت انسان و عالم هستی براساس روابط جانشینی در زبان نمادین قرآن

مهدی مطیع؛ محمدرضا حاجی اسماعیلی؛ مهدیه خورسندی

دوره 8، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، ، صفحه 53-72

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2019.111435.1285

چکیده
  قرآن به‌عنوان متنی ادبی دارای گونه‌های زیبایی‌شناختی است که لایه‌های معنایی به‌هم‌پیوستۀ آن در عین یکپارچگی معنایی در چینش واژگان «تفصیل» یافته است؛ بنابراین نیازمند ابزاری است که مخاطب را ...  بیشتر
دیدگاه هولیزم یا کل‌انگاری در تفسیر «تِبْیَاناً لِکُلِّ شَیْءٍ»
4. دیدگاه هولیزم یا کل‌انگاری در تفسیر «تِبْیَاناً لِکُلِّ شَیْءٍ»

امیرحسین بانکی پور فرد؛ سعید غفرالهی

دوره 8، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1398، ، صفحه 191-204

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2017.100873.1007

چکیده
  قرآن کتابی است که حقایق آن پایان‌ناپذیر است و چشمه‌های بی‌پایان دانش از آن سرچشمه می‌گیرد؛‌ به‌گونه‌ای که خود را «تِبْیَاناً لِکُلِّ شَیْءٍ» معرفی می‌کند؛ اما چگونه قرآن باوجود محدودبودن ...  بیشتر
مصداق‌یابی واژۀ «زقوم» در قرآن با تأکید بر منابع تفسیری و گیاه‌شناسی
5. مصداق‌یابی واژۀ «زقوم» در قرآن با تأکید بر منابع تفسیری و گیاه‌شناسی

مریم رفیعی؛ امیر احمدنژاد؛ محسن صمدانیان

دوره 7، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1397، ، صفحه 155-170

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2019.111521.1289

چکیده
  طبق آیات مبارکۀ قرآن، یکی از مجازات‌های در نظر گرفته شده برای دوزخیان، تناول از گیاهی با نام «زقوم» است. از ویژگی‌های این گیاه، ایجاد حرارت و عطش در بدن گنهکاران است و تشبیه ثمرۀ آن به «سر شیاطین»، ...  بیشتر
نقد و بررسی ترجمۀ الهی قمشه‌ای و مکارم شیرازی از سورۀ مبارکۀیوسف با تأکید بر نظریۀ سطح صرفی‌نحوی گارسس
6. نقد و بررسی ترجمۀ الهی قمشه‌ای و مکارم شیرازی از سورۀ مبارکۀیوسف با تأکید بر نظریۀ سطح صرفی‌نحوی گارسس

مسعود اقبالی؛ ابراهیم نامداری

دوره 7، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1397، ، صفحه 191-154

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2018.111283.1279

چکیده
  نقد و بررسی روش‌های ترجمه به‌ویژه در چند دهه اخیر محور توجه ترجمه‌پژوهان قرآن کریم قرار گرفته است. توجه و اهتمام فراوان در این عرصه، نشان می‌دهد نگرش مثبت زبان‌شناسان و ترجمه‌پژوهان در زمینۀ نیل به ...  بیشتر
«معناشناسی» واژۀ طوبی با تکیه بر محور هم‌نشینی و جانشینی
7. «معناشناسی» واژۀ طوبی با تکیه بر محور هم‌نشینی و جانشینی

زهره اخوان مقدم؛ فاطمه حاجی ابوالقاسم دولابی

دوره 7، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1397، ، صفحه 67-84

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2018.102138.1051

چکیده
  در قرآن کریم واژۀ «طوبی» تنها یک‌بار در سیاق پاداش به مؤمنان در آیۀ 29 سورۀ رعد به کار رفته است. با وجود این، از عصر نزول قرآن تا زمان معاصر، بحثی دقیق و ساختارشناسانه از این لغت ارائه نشده است و ثمرۀ ...  بیشتر
سبک‌شناسی سورۀ واقعه براساس تحلیل زبانی
8. سبک‌شناسی سورۀ واقعه براساس تحلیل زبانی

پرویز آزادی؛ سهیلا نیکخواه

دوره 7، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 65-86

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2018.108221.1209

چکیده
  سبک‌شناسی شاخه‌ای از علم زبان‌شناسی است که کاربرد عمدۀ آن در جنبۀ ادبی متون است. تغییر سبک یکی از ویژگی‌های برجسته در قرآن کریم است. از سبک‌شناسی چون ابزاری برای فهم ساختار و سبک قرآن استفاده می‌شود. ...  بیشتر
معناشناسی و ملاک‌شناسی جدال احسن قرآنی
9. معناشناسی و ملاک‌شناسی جدال احسن قرآنی

مصطفی عباسی مقدم؛ محمد فلاح مرقی

دوره 7، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 45-64

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2017.85871

چکیده
  قرآن کریم تکیه‌گاه نخست مباحث تربیت و تبلیغ است که در کنار حکمت، برهان و موعظۀ حسنه، اتخاذ روش جدال به نیکوترین وجه را به پیامبر و مؤمنان دستور داده است. در این مقاله تلاش شده است مفهوم و معیارهای جدال ...  بیشتر
تحلیل زبان‌شناختی اختلاف قرائت در ماده «فَتَحَ» و «فتَّح»
10. تحلیل زبان‌شناختی اختلاف قرائت در ماده «فَتَحَ» و «فتَّح»

روح اله نصیری؛ زهرا قاسم نژآد

دوره 7، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 213-228

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2018.23005

چکیده
  نویسندگان منابع دانش ‌لغت معنای «فتح» به تخفیف و «فتَّح» به تشدید را دو گونه بیان کرده‌اند: برخی «فتح» و «فتَّح» را مترادف دانسته‌اند؛ اما عده‌ای از لغت‌پژوهان در معاجم لغوی ...  بیشتر
تأثیر نقش‌نماهای گفتمانی «واو» و «فاء» در تحلیل معنی آیات قرآن
11. تأثیر نقش‌نماهای گفتمانی «واو» و «فاء» در تحلیل معنی آیات قرآن

راضیه حجتی زاده

دوره 6، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 139-160

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2017.85654

چکیده
  زمینه: تحقیق در نقش‌نماهای گفتمانی یکی از حوزه‌های مطالعاتی بکر در زمینۀ دانش زبان‌شناسی است. این واحدها عمدتاً ارزشی کاربردشناختی و فرادستوری دارند؛ یعنی در ساحت متنی و بینافردی نقش‌هایی را به عهده ...  بیشتر
معناشناسی واژۀ «وجه» در قرآن
12. معناشناسی واژۀ «وجه» در قرآن

سمیه عمادی اندانی؛ محمدرضا حاجی اسماعیلی

دوره 6، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 45-66

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2018.85580.0

چکیده
  معناشناسی واژگان قرآن از روش‌های نوین پژوهش در قرآن کریم است. در این نگرش، پس از انتخاب کلمات کلیدی قرآن، حوزه‌های معناشناسی هر واژه به همراه ارتباط سیستمی میان آن‌ها، بررسی و برخی لایه‌های معنایی ...  بیشتر
تحلیل معنی‌شناختی واژۀ «ضلال و اوصاف آن» در ‌قرآن
13. تحلیل معنی‌شناختی واژۀ «ضلال و اوصاف آن» در ‌قرآن

سید مهدی مسبوق؛ علی حسین غلامی یلقون آقاج

دوره 6، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 23-44

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2017.85682

چکیده
  شناخت معانی واژگان قرآن و تبیین میدان معنایی آنها از دیرباز توجه مفسران و قرآن­پژوهان را جلب کرده است. واژۀ ضلال و مشتقات آن از جمله واژه­هایی است که در قرآن از بسامد نسبتاً بالایی برخوردار است. این ...  بیشتر
تحلیل لایه‌های معنایی- اخلاقی محبت در قرآن کریم با توجه به سیاق
14. تحلیل لایه‌های معنایی- اخلاقی محبت در قرآن کریم با توجه به سیاق

سمیه عمادی اندانی؛ اعظم پرچم

دوره 5، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 59-80

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2016.21126

چکیده
  واژۀ «محبت» یکی از کلیدی­ترین واژه­های اخلاقی قرآن کریم است. در این مقاله کوشش شده است لایه­های معنایی محبت با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و بر اساس کارکرد انواع سیاق مشخص شود و به این پرسش ...  بیشتر
جمله‌های منفی اسمیه و دلالت‌های معنایی آن‌ها در قرآن کریم
15. جمله‌های منفی اسمیه و دلالت‌های معنایی آن‌ها در قرآن کریم

صحبت اله حسنوند

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 105-120

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2016.20534

چکیده
   در کنار درک روابط نحوی میان اجزای کلام، تلاش برای فهم معنا نیز می‌تواند کارکردهای معناشناسی ساختارهای نحوی را به خوبی نشان بدهد. در قرآن کریم آیات متعددی با ساختارهای تعبیری و نحوی مشابه و نزدیک به ...  بیشتر
جلوه‌هایی از اقتصاد زبانی در قرآن کریم«بررسی موردی جزء 26ـ 30»
16. جلوه‌هایی از اقتصاد زبانی در قرآن کریم«بررسی موردی جزء 26ـ 30»

روح الله صیادی نژاد؛ صدیقه جعفر نژاد

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 87-104

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2016.20533

چکیده
  اقتصاد زبانی گفتاری است که در همه زبان‌های دنیا وجود دارد و به این معناست که کمترین فعالیت عضلانی و ذهنی برای ارائه معانی و مفاهیم مدّ نظر ارائه گردد و به دیگر بیان همان اصلی است که از آن به نام «اصل ...  بیشتر
بینامتنی قرآن کریم با صحیفه سجادیه
17. بینامتنی قرآن کریم با صحیفه سجادیه

محمدرضا ستوده نیا؛ زهرا محققیان

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 21-36

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2016.20529

چکیده
  امروزه یکی از رویکردهای مهم در پژوهش‌های مربوط به علم نشانه‌شناسی، مطالعات بینامتنی است که یادآور تعامل متون با یکدیگر است. این نوع پژوهش‌ها با کشف و تحلیل نشانه‌های رابط میان متون، به درک بهتر متن ...  بیشتر
بررسی زبان‌شناختی قرائت واژه «غرفة» در آیه‌ «إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِیَدِهِ»+
18. بررسی زبان‌شناختی قرائت واژه «غرفة» در آیه‌ «إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِیَدِهِ»+

زهرا قاسم نژاد؛ روح الله نصیری

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 1-16

چکیده
  درباره‌ی نحوه‌ی قرائت کلمه‌ی «غرفه» در آیه‌ی «فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَیْسَ مِنیّ‏ِ وَ مَن لَّمْ یَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنیّ‏ِ إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَهَ بِیَدِهِ» (بقره:249) اختلاف ...  بیشتر
تغییر معنایی واژگان در قرآن کریم
19. تغییر معنایی واژگان در قرآن کریم

قاسم بستانی

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 37-58

چکیده
  زبان یک پدیده زنده و متحوّل بوده و بسیار پیش آمده که بر اثر عواملی، از جمله تحولات زمانی و مکانی و فرهنگی، ساختار زبان به‌طور کلییا بخشی از آن عناصر آن از جمله واژگان آن، تغییراتی را بپذیرد. زبان عربی ...  بیشتر
معناشناسی اتهام جنون به پیامبر(ص) با تکیه بر پاسخ‌های قرآن به این اتهام
20. معناشناسی اتهام جنون به پیامبر(ص) با تکیه بر پاسخ‌های قرآن به این اتهام

خلیل پروینی؛ هادی زینی ملک آباد؛ نصرت نیلساز؛ ولی الله حسومی

دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 77-92

چکیده
  آیات قرآن به‌روشنی بیانگر آن هستند که مشرکان صدر اسلام، هنگام نزول قرآن‌کریم و به تناسب زمان، مکان و شرایط، در برابر قرآن و پیامبر(ص)، عکس‌العمل‌های مختلفی از خود نشان می‌دادند که بخشی مهمی از آن‌ها ...  بیشتر
بررسی معناشناختی تاریخی و توصیفی واژه مقت
21. بررسی معناشناختی تاریخی و توصیفی واژه مقت

عبدالرضا زاهدی؛ رضا رمضانی

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 19-38

چکیده
  مراد از معناشناسی مفردات قرآن، شناخت معانی آن‌ها در دو حوزه تاریخی و توصیفی است. درمعناشناسی تاریخی، با تکیه بر کتب لغت، تاریخی و شعر، معلوم می‌شود که واژه‌ی «مقت»بنا بر سنت خاص زمان جاهلیت، بر ...  بیشتر
گونه شناسی توجیه اعراب در قرآن
22. گونه شناسی توجیه اعراب در قرآن

قاسم بستانی؛ نصره باجی

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 91-116

چکیده
  اعراب قرآن و تجزیه و تحلیل این متن مقدس بر اساس قواعد عربی، یکی از کهن‌ترین علوم اسلامی قرآنی است. از سویی دیگر، به دلایلی، گاهی برای یک یا چند لفظ، عبارت قرآنی، اعراب‌های مختلفی ذکر شده یا محتمل می‌شود. ...  بیشتر
بررسی و نقد معناشناسی قرآنی ایزوتسو
23. بررسی و نقد معناشناسی قرآنی ایزوتسو

سید مهدی لطفی

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 39-52

چکیده
  معنا‌شناسی ساختگرای واژگانی یکی از شاخه‌های معناشناسی است که ایزوتسو رویکرد در‌زمانی آن را در حوزه قرآنی بر پایه نظریه معنایی لئو وایسگربر و زبان‌شناسی قومی ارائه کرده است. ایزوتسو در معنا‌شناسی ...  بیشتر
اثر بافت کلام در تعیین اعراب و عامل
24. اثر بافت کلام در تعیین اعراب و عامل

محمدرضا ستوده نیا؛ زهرا قاسم نژاد

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 1-18

چکیده
  مفسران در تبیین و تفسیر آیات از اعراب آیه سخن می‌گویند و حتی به دلیل اهمیت اعراب در تبیین و تفسیر معنای آیه، کتب بسیاری پیرامون اعراب القرآن نگاشته شده است؛ اما مطالعه این کتب نشان می‌دهد گاهی در بیان ...  بیشتر
جستاری در تبارشناسی ماده «قرأ» در ساخت واژه «قرآن
25. جستاری در تبارشناسی ماده «قرأ» در ساخت واژه «قرآن

محمد جانی پور؛ مهدی ایزدی

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1392، ، صفحه 21-40

چکیده
  جستجوی ریشه و نحوه ساخت برخی از واژگان غریب و کم کاربرد قرآن کریم، دغدغه‌ای است که در طول تاریخ اسلام ‏بسیاری از عالمان لغت و زبان‌شناسان را به خود مشغول داشته و باعث شده نظریه‌های متعددی در این خصوص ...  بیشتر