امکان‌سنجیِ طرح تفسیر زیبایی‌شناختی قرآن کریم
26. امکان‌سنجیِ طرح تفسیر زیبایی‌شناختی قرآن کریم

ثمانه علوی؛ علیرضا عابدی سر آسیا؛ مهیار علوی مقدم

دوره 6، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 31-48

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2017.21522

چکیده
  در این جستار کوشش شده است، تا نظریه‌ ارزش زیبایی‎شناختی تحلیل و بررسی شود. این نظریه نمونه‌ای از روش‌ها و مکاتب گوناگون در زمینه‎ تفسیر قرآن است و غایت و کمال قرائت متن را در به حداکثر رساندن وجوه ...  بیشتر
معناشناسی «ارث» مبتنی بر تحلیل‌های ریشه‌شناختی
27. معناشناسی «ارث» مبتنی بر تحلیل‌های ریشه‌شناختی

سمیه طاهری؛ سیدکاظم طباطبایی؛ غلامرضا رئیسیان

دوره 6، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 17-30

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2017.21521

چکیده
  «ریشه‌شناسی»یکی از مهم‌ترین شاخه‌های زبان‌شناسی درزمانی و مهم‌ترین روش برای تصحیح و تدقیق قول لغویان در تشخیص مشترک لفظییا معنوی به شمار می‌رود که با ایجاد نگاه تاریخی به تغییرات واژگان و پی‌جویی ...  بیشتر
تناسب ساختار با محتوا با توجه به دو نظریة «نظم» و «آشنایی‌زدایی» (به محوریت سورة مبارکة «لیل»)
28. تناسب ساختار با محتوا با توجه به دو نظریة «نظم» و «آشنایی‌زدایی» (به محوریت سورة مبارکة «لیل»)

حسن مقیاسی؛ مطهره فرجی

دوره 5، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 81-104

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2016.21127

چکیده
  پیوند و ارتباط دو سویة ساختار با محتوا در تمامی آثار ارزشمند ادبی، امری انکارناپذیر است. توجه و کنکاش در این مسئله و نیز اثبات چنین ارتباط دوسویه‌ای، از اهداف مهم مکتب عبدالقاهر جرجانی است که در نقد جدید ...  بیشتر
واکاوی زبان‌شناختی باهم‌آیی واژگانی در قرآن مجید (شواهدی از سُوَر مبارکۀ اِسراء، کهف، مریم و طه)
29. واکاوی زبان‌شناختی باهم‌آیی واژگانی در قرآن مجید (شواهدی از سُوَر مبارکۀ اِسراء، کهف، مریم و طه)

عباسعلی آهنگر؛ اعظم میکده

دوره 5، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 33-58

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2016.21125

چکیده
  هم‌نشینی کلماتی که تمایل به ظاهرشدن در کنار یکدیگر دارند، فرایند باهم‌آیی نامیده می‌شود که نقش سازنده‌ای در شکل‌دهی نظام واژگانی زبان‌ها ایفا می‌کند. در پژوهش حاضر کوشش شده است تا در پیکره‌ای به ...  بیشتر
بررسی ساختارِ جمله حالیه در ترجمه‌های فارسی قرآن(ترجمه‌های الهیِ قمشه‌ای، آیتی، بروجردی و انصاریان)
30. بررسی ساختارِ جمله حالیه در ترجمه‌های فارسی قرآن(ترجمه‌های الهیِ قمشه‌ای، آیتی، بروجردی و انصاریان)

عسکرعلی کرمی؛ محمد رحیمی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 57-68

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2016.20531

چکیده
  ترجمه قرآن به عنوان کتاب مقدس، همیشه، توجه مسلمانان را به خود جلب کرده است و مترجمان زیادی سعی در ارائه ترجمه‌ای زیبا و مناسب و در عین حال ادبی و متناسب با ساختار زبان فارسی، داشته‌اند که گاه موفق بوده‌اند ...  بیشتر
بررسی استعاره‌های شناختی در حوزۀ زندگی دنیوی و اخروی در زبان قرآن «استعاره عامِ مقصود مقصد است»
31. بررسی استعاره‌های شناختی در حوزۀ زندگی دنیوی و اخروی در زبان قرآن «استعاره عامِ مقصود مقصد است»

مرتضی قائمی؛ اختر ذوالفقاری

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 1-20

http://dx.doi.org/10.22108/nrgs.2016.20528

چکیده
  در دهه‌های اخیر معنی‌شناسان شناختی استعاره را بررسی کرده‌اند، و این یکی از دقیق‌ترین مطالعات استعاره است، و پژوهش‌های جورج لیکاف و مارک جانسون در این زمینه بسیار اهمیت دارد. از این مطالعات در جهت ...  بیشتر
متناسب‌سازی نظریه «مربع معناشناسی» در قرآن‌کریم
32. متناسب‌سازی نظریه «مربع معناشناسی» در قرآن‌کریم

ابراهیم اناری بزچلوئی؛ زهرا شیخ حسینی

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 121-136

چکیده
  معارف اسلامی همواره بر بهره‌گیری از همه سطوح و لایه‌های معنایی قرآن‌کریم، تأکید دارد؛ بنابراین، جامعیت و چند لایه‌بودن قرآن‌کریم، مستلزم علمی‌است که بتواند به کنه و جان این کتاب پی ببرد. در هر دوره ...  بیشتر
معناشناسی واژه کتاب در قرآن بر پایه روابط همنشینی
33. معناشناسی واژه کتاب در قرآن بر پایه روابط همنشینی

مهدی لطفی؛ سمانه میرسعیدی

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 137-158

چکیده
  واژه «کتاب»، یکی از مفاهیم اساسی قرآن‌ است که از دیرباز مورد توجه قرآن‌پژوهان بوده‌است. این واژه 231 مرتبه در قرآن ذکر‌شده و در هم‌نشینی با واژه‌های کلیدی همچون قرآن، حق، امام و حکمت قرار‌گرفته‌است. ...  بیشتر
معناشناسی تاریخی واژه «ربّ»
34. معناشناسی تاریخی واژه «ربّ»

محمدعلی خوانین زاده

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 77-120

چکیده
  با توجه به اهمیت و جایگاه محوری اسم «ربّ» در نظام معنایی قرآن‌کریم، در این مقاله با هدف دستیابی به معنای واژه «ربّ» و سیر تاریخی تحول معنا و کاربرد آن در اشاره به «خدای راستین/ خالق» در ...  بیشتر
معناشناسی «بین» در قرآن براساس روابط جانشینی و همنشینی
35. معناشناسی «بین» در قرآن براساس روابط جانشینی و همنشینی

فاطمه گلی ملک‌آبادی؛ محمد ، خاقانی؛ رضا شکرانی ،

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 59-76

چکیده
  چکیده معناشناسی «بین» در قرآن بر اساس روابط همنشینی و جانشینی معناشناسی واژگان قرآن از مهمترین ضرورت ها و رسالتی بر دوش پژوهشگران زبان عربی است، که برای درک و فهم قرآن، لازم و ضروری است، گرچه خرد ...  بیشتر
بررسی مشابهت‌های علم معانی (به عنوان یکی از شاخه‌های بلاغت اسلامی) و نظریه ارتباط یاکوبسن با تکیه بر آیات قرآن کریم
36. بررسی مشابهت‌های علم معانی (به عنوان یکی از شاخه‌های بلاغت اسلامی) و نظریه ارتباط یاکوبسن با تکیه بر آیات قرآن کریم

فاطمه صالحی؛ احمد رضا ذاکری

دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 1-22

چکیده
  علم معانی - به عنوان یکی از شاخه‌های بلاغت اسلامی- علاوه بر پیشینه مشترک، در بسیاری از زمینه‌ها و مباحث دیگر نیز با دانش زبان‌شناسی و به تبع آن نظریه‌های نقد ادبی معاصر مشابهت‌های فراوانی دارد. یاکوبسن  ...  بیشتر
کارکرد معنائی اسلوب نحوی اشتغال در قرآن کریم
37. کارکرد معنائی اسلوب نحوی اشتغال در قرآن کریم

فائزه پسندی؛ محمد حسین رسول نیا؛ علی بنائیان اصفهانی

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 71-90

چکیده
  اسلوب اشتغال از دیرباز (در متون جاهلی، قرآن کریم و حدیث) تاکنون مورد استفاده عرب زبانان بوده است و به عنوان یکی از مهم‌ترین بحث‌های اختلافی همراه با تأویل و تقدیرهای مفصل، در بین یک یا چند مکتب نحوی نظیر ...  بیشتر
نگاهی به ظرائف ساختار صرفی اوزان جمع در قرآن کریم
38. نگاهی به ظرائف ساختار صرفی اوزان جمع در قرآن کریم

محمود شهبازی؛ زهرا ذوالفقاری

دوره 3، شماره 1 ، بهار و تابستان 1393، ، صفحه 115-127

چکیده
  از وجوه زیبایی آیات قرآن کریم، گزینش ساختار و وزن صرفی مناسب برای الفاظ است. این ساختارها و اوزان متنوّع، همگی در راستای اغراض بلاغی ویژه و در نهایت دقّت و زیبایی قرار گرفته‌اند که شناخت آن، جنبه‌هایی ...  بیشتر
رویکرد نشانه شناختی به مفهوم رنگ و کاربست آن در قرآن کریم
39. رویکرد نشانه شناختی به مفهوم رنگ و کاربست آن در قرآن کریم

فیروزه محمدی حسن آبادی

دوره 3، شماره 1 ، بهار و تابستان 1393، ، صفحه 77-92

چکیده
  نشانه شناسی واژه‌های قرآن بدین سبب از اهمیت خاص برخوردار است که اولاً خداوند آن را معجزه پیامبرش قرار داده و مخاطبان خود را به مبارزه طلبیده تا اگر قدر و توان آوردن یک سوره در برابر قرآن دارند، آن را عرضه ...  بیشتر
نقد آرای عالمان لغت ذیل مادّه «کتب» با استناد به کاربردهای قرآنی آن
40. نقد آرای عالمان لغت ذیل مادّه «کتب» با استناد به کاربردهای قرآنی آن

علیرضا فخاری

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1392، ، صفحه 71-92

چکیده
  ظرافتو حساسیت فهمِ متون مقدس بویژه در عصری که با زمان پیداییِ آنها فاصله زیادی وجوددارد، بر همگان روشن ‏است. از آنجایی که معنای کلمات به نسبت نوع حضور آنها در متنرقم می‌خورد، توجه دقیق به معانی کاربردی ...  بیشتر
حوزه معنایی تدبر در قرآن کریم‏
41. حوزه معنایی تدبر در قرآن کریم‏

مهدی لطفی؛ محمدرضا ستوده نیا

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1392، ، صفحه 41-54

چکیده
  مفهوم تدبر در شبکه معنایی قرآن با برخی از مفاهیم قرآنی پیوند خورده است که از کنار هم قرار دادن ‏این مفاهیم، حوزه معنایی تدبر در قرآن شکل می‌گیرد. این حوزه معنایی در آیات مکی شامل مفاهیم؛ ‏قول، کتاب ...  بیشتر
نقش روایات امامیه در معادل‌گزینی مفردات قرآنی و بازتاب آن در نقد ترجمه‌های معاصر قرآن کریم
42. نقش روایات امامیه در معادل‌گزینی مفردات قرآنی و بازتاب آن در نقد ترجمه‌های معاصر قرآن کریم

سید محمد رضا میرسید؛ محمدرضا حاج اسماعیلی

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1392، ، صفحه 93-118

چکیده
  در چند دهه اخیر در سایه انتشار شمار قابل توجهی از ترجمه‌های فارسی قرآن کریم، مقوله «نقد ترجمه‌های ‏قرآن» نیز به عنوان حوزه‌ای نوپا در پژوهش‌های علوم قرآنی شناخته ‌شده که انتشار شمار فزاینده ...  بیشتر
نگرشی به نظام چند معنایی در قرآن کریم
43. نگرشی به نظام چند معنایی در قرآن کریم

احمد نهیرات؛ عباد محمدیان

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1392، ، صفحه 119-137

چکیده
  از مباحث مهم زبان‌شناسی در زمینه معناشناسی، اصطلاح «چند معنایی» است که از گذشته تا به امروز، یکی از مباحث ‏مهم زبان‌شناسی بوده است. در این جستار، پدیده‌ چند معنایی از جهت دلالت‌های یک واژه بر ...  بیشتر
پیشنهاد الگویی بر متناسب سازی روش های معناشناسی در مطالعات قرآنی
44. پیشنهاد الگویی بر متناسب سازی روش های معناشناسی در مطالعات قرآنی

اعظم السادات حسینی؛ مهدی مطیع

دوره 2، شماره 1 ، بهار و تابستان 1392، ، صفحه 83-108

چکیده
  قرآن کریم متنی چندلایه و سرشار از پیچیدگی های زبانی معنایی است . یکی از سطوح این کتاب نیز لایه الفاظ است. بررسی تاریخ علوم قرآنی، بیانگر تلاش های گسترده بشر به منظور کشف معانی الفاظ و ارتباط آن ها با یکدیگر ...  بیشتر
کارکردها و ویژگی های صنعت بلاغی تشبیه تمثیلی در قرآن کریم
45. کارکردها و ویژگی های صنعت بلاغی تشبیه تمثیلی در قرآن کریم

روح الله نصیری

دوره 2، شماره 1 ، بهار و تابستان 1392، ، صفحه 39-53

چکیده
  قرآن کریم دربرگیرنده نثری موزون، مسجع و مملو از مؤثرترین امثال و محکم ترین تشبیهات است. بهترین زبانی که می تواند معارف عقلی و مفاهیم معنوی را برای توده مردم تبیین کند، است. تمثیل از لحاظ ابراز مکنونات ...  بیشتر
کارکردهای زیباشناختی ایجازِ حذف در قرآن کریم
46. کارکردهای زیباشناختی ایجازِ حذف در قرآن کریم

محمود شهبازی؛ اصغر شهبازی

دوره 2، شماره 1 ، بهار و تابستان 1392، ، صفحه 55-68

چکیده
  ایجاز و گزیده گویی در سخن، از فنون بلاغیِ مهم در رساندن پیام و معنای مورد هدف گوینده است. این اسلوب بیانی از شیوایی و بلاغت سخن به شمار می آید. یکی از انواع این اسلوب، ایجازِ حذف است که در آن بخشی از روساخت ...  بیشتر
تحلیل اجتماعی بحران‌های اقتصادی از دیدگاه مقریزی و تطبیق آن با آیات قرآن کریم
47. تحلیل اجتماعی بحران‌های اقتصادی از دیدگاه مقریزی و تطبیق آن با آیات قرآن کریم

غلامعلی دهقی؛ فاطمه مدبر

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1391، ، صفحه 79-94

چکیده
  جامعه شناسی تاریخی همواره شاه راهی برای کشف قانون‌مندی‌های اجتماعی بوده که خدمات کاربردی مهمی را در اختیار جامعه قرار می‌دهد. بررسی‌های اقتصادی نیز، دانشی اجتماعی است که یکی از موضوع‌های محوری آن، ...  بیشتر
راهکارهای ارتقاء مدیریت مصرف از دیدگاه قرآن و روایات
48. راهکارهای ارتقاء مدیریت مصرف از دیدگاه قرآن و روایات

حسین خاکپور

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1391، ، صفحه 61-78

چکیده
  از نظر قرآن و روایات، «مصرف» اگر با واژه‌هایی چون پارسایی، انفاق، عمل صالح و ... همراه گردد، می‌تواند انسان را به تعالی برساند، اما باید توجه داشت آن چه برای «مصرف» در اختیار انسان‌ها قرار ...  بیشتر
معناشناسی تطبیقی واژه علقه در قرآن و طب
49. معناشناسی تطبیقی واژه علقه در قرآن و طب

سید ابوالفضل سجادی؛ مهدی آشناور

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1391، ، صفحه 95-110

چکیده
  قرآن کریم «تبیاناً لکلِّ شئ» است و به همه علوم و فنون به شکل موجز و مختصر اشاره نموده است. یکی از مباحثی مهمی که در این کتاب آسمانی وجود دارد، مباحث مربوط به علم جنین شناسی است که قرآن کریم با ظرافت ...  بیشتر
برابریابی فارسی«إنّ» در ابتدای آیات قرآن کریم بر پایة دستور زبان زایشی ـ گشتاری
50. برابریابی فارسی«إنّ» در ابتدای آیات قرآن کریم بر پایة دستور زبان زایشی ـ گشتاری

رضا شکرانی؛ محسن توکلی

دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1391، ، صفحه 1-22

چکیده
  فهم معانی دستوری واژگان قرآن بر اساس نحو سنّتی عربی دارای کاستی‌هایی است که زبان شناسی جدید با رویکرد علمی به زبان، برخی از این کاستی‌ها را جبران می‌نماید. در زبان‌شناسی جدید مکاتب متعددی وجود دارد. ...  بیشتر